কি কুণ্ডলিনী?

কুণ্ডলিনী হৈছে স্ত্রীলৈংগিক দৈবী আধ্যাত্মিক শক্তি, ‘শক্তি’। ই অবস্থিত থাকে মানুহৰ শৰীৰত সুপ্ত অৱস্থাত আৰু সিদ্ধ গুৰু যেনে গুৰু সিয়গৰ কৃপাৰ দ্বাৰা জাগৃত হয়। জাগৃত হোৱাৰ পিছত শক্তিয়ে শৰীৰক ৰোগ আৰু ৰোগৰ পৰা মুক্ত কৰে আৰু সাধকক আত্মসাক্ষাত্কাৰলৈ লৈ যায়। কুণ্ডলিনীৰ অৱস্থান আৰু মানুহৰ শৰীৰৰ সৈতে ইয়াৰ সংযোগ নিম্নলিখিতকৈ বৰ্ণনা কৰা হৈছে:

প্রত্যেক মানুহৰ শৰীৰত পুৰুষ আৰু স্ত্রীৰূপত ঈশ্বৰ অৱস্থিত থাকে দুটা বিপৰীত প্ৰান্তত। শিৰৰ ওপৰত এটা সূক্ষ্ম, অদৃশ্য বিন্দু আছে যাক সহস্ৰাৰ কোৱা হয়, য’ত পুৰুষ দৈব শিৱৰ বাস। মেৰুদণ্ডৰ তলত আন এটা সূক্ষ্ম, অদৃশ্য বিন্দু আছে যাক মূলাধাৰ (শৰীৰৰ সমৰ্থনকাৰী মূল) কোৱা হয়, য’ত দেবী কুণ্ডলিনীৰ বাস। এই দুটা দৈবী কেন্দ্ৰৰ মাজত ছয়টা সূক্ষ্ম, অদৃশ্য চক্ৰ — মহাজাগতিক শক্তিৰ কেন্দ্ৰ — আছে, যিবোৰ সংক্ষিপ্ত ব্যবধানত একেৰ পৰা অন্যত ৰূৰুত ৰখা আছে সূষ্মণা নামৰ এটা সূক্ষ্ম খণ্ডত, যিটো মূল শৰীৰৰ মেৰুদণ্ডৰ সমান্তৰালী। এই চক্ৰসমূহ মেৰুদণ্ডৰ তলৰ সান্নিধ্যৰ পৰা আৰম্ভ হৈ গলাৰ লগত যায়। গলাৰ চক্ৰৰ ওপৰত ভৰুৱাতৰ কেন্দ্ৰত (ভৰুৰ মাজৰ বিন্দুৰ ঠাণ্ডা ওপৰত) আন এটা মুখ্য বিন্দু আছে, যাক আজ্ঞাচক্ৰ বা তৃতীয় নেত্ৰ কোৱা হয়। সকলো ছয়টা চক্ৰ ৭২,০০০ নাড়ীৰ — শৰীৰৰ সকলোত ছড়ানো নলাকাৰ দৰে ৰক্তনালীৰ — এটা বিশাল কিন্তু অদৃশ্য জালৰ সৈতে সংযুক্ত।

কুণ্ডলিনী মেৰুদণ্ডৰ ভিত্তিত সৰ্পৰ দৰে তিনি আৰু অৰ্ধেক পৰ্তত কুণ্ডলীকৃত হৈ সুপ্ত (ঘুমন্ত) অৱস্থাত আছে, ইয়াৰ জিভৰ ডগটো মুখৰ ভিতৰত। সংস্কৃতত ‘কুণ্ডল’ শব্দ অৰ্থ কুণ্ডলী। তেন্তে এই স্ত্রীলৈংগিক শক্তিক কুণ্ডলিনী — কুণ্ডলীকৃত — কোৱা হয়। নাড়ী, চক্ৰ আৰু কুণ্ডলিনীৰ এই সম্পূৰ্ণ গঠন বাস্তৱিক কিন্তু এনেতে সূক্ষ্ম যে আধুনিক চিকিত্সা বিজ্ঞানৰ কোনো যন্ত্ৰে ইয়াক শনাক্ত কৰিব নোৱাৰে।

কুণ্ডলিনী জাগৰণৰ লক্ষণসমূহ

কুণ্ডলিনী জাগৰণৰ সকলোৱে স্পষ্ট আৰু অসংবাদিত সুসংকেত হৈছে যোগিক ক্ৰিয়া (গতি, আসন, মুদ্ৰা আদি)। কিন্তু যদি আপুনি ক্ৰিয়া অনুভৱ নকৰে? আপোনাৰ কুণ্ডলিনী জাগৃত হৈছে নেকি? আগবঢ়ি পঢ়ক।

এই বিষয়টোক দুটা অংশত সমাধান কৰিব লাগে:

ক) জাগৃত কুণ্ডলিনীৰ সূক্ষ্ম বা শান্ত লক্ষণ আৰু

খ) ধ্যান কৰাৰ সময়ত সাধকৰ ভুল।

ক) যোগিক ক্ৰিয়া নথকিলেও নিম্নলিখিতসমূহ কুণ্ডলিনী জাগৰণৰ লক্ষণ। এই তালিকা সম্পূৰ্ণ নহয়; ইয়াত কেৱল সেই অভিজ্ঞতাসমূহ উল্লেখ কৰা হৈছে যিবোৰ আমাক জনায়া হৈছে। যদি আপোনাৰ অভিজ্ঞতা এතিয়া নাই, দয়া কৰি মন্তব্যত উল্লেখ কৰক।

• হাতত বা শিৰৰ ওপৰত গৰম বা শীতলতা। কিছুমান সাধক মেৰুদণ্ডৰ সৈতে উঠা গৰম বা ঠান্ডা অনুভৱ কৰে।
• ধ্যানৰ সময়ত উজ্জ্বল আলোক বা ৰং দেখা, আৰু এমনকি ভৱিষ্যদ্বাণীজনক দৃশ্য। উচ্চতৰ অন্তৰ্দৃষ্টি সাধকক ‘অন্তৰৰ অনুভূতি’ বা ‘প্ৰবৃত্তি’ৰ দ্বাৰা সদায় পথ প্ৰদৰ্শন কৰিব পাৰে কোনো ব্যক্তি বা আগত হ’ব পৰিস্থিতিৰ বিষয়ে।
• আৱেগৰ হঠাৎ উত্থান: আশে-পাশে সকলোৰ প্ৰতি গভীৰ ভালপোৱা আৰু সহানুভূতিৰ অনুভূতি। অধিকাংশ লোক অতি আনন্দিত বা এমনকি উল্লাসিত অনুভৱ কৰে। কিছুমানে ইয়াক এটা ‘উচ্চতা’ৰ সৈতে তুলনা কৰে আৰু সমগ্ৰ দিন মেঘৰ ওপৰত হাঁটাৰ দৰে বৰ্ণনা কৰে। অন্যপিটা, কিছুমান সাধক মহৰ্ঘ অস্থিৰতা অনুভৱ কৰে — হঠাৎ দুখৰ আক্ৰমণ যিয়ে বহু ঘণ্টা কান্দাৰ দৰে। তথাপিও, সেই অসুখ আৰু ইয়াৰ মুক্তি পিছত কেথকাৰ্থিক ঘটনা হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হয় যিয়ে বহু বছৰৰ সঞ্চিত আৱেগক মুক্ত কৰিছে।
• ধ্যানৰ সময়ত বিস্তাৰিত আৰু গভীৰ হোৱাৰ অনুভূতি — অন্তৰৰ আত্মাৰ এনে বিস্তাৰ যে শৰীৰ মাত্ৰ তুচ্ছ যেন লাগে।
• বিপৰীতে, কিছুমানে আত্মাক সংকোচিত কৰাৰ অনুভূতি কৰে যেনে ব্যক্তি এটা ক্ষুদ্ৰ কণিকাৰ দৰে অনুভৱ কৰে।
• গুৰু সিয়গৰ যোগৰ অতি বেছি সাধকসমূহৰ ধ্যানৰ সময়ত কোনো অভিজ্ঞতা নাই: কোনো ক্ৰিয়া, কোনো অনুভূতি, কোনো আৱেগিক উত্থান,ভিতৰত কোনো সূক্ষ্ম গতি নাই। এই ব্যক্তিসকলে কেনেকৈ জানে যে তেওঁলোকৰ কুণ্ডলিনী জাগৃত হৈছে? গুৰু সিয়গ কয় যে সাধকৰ বাবে সকলোৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ অভিজ্ঞতা হৈছে পৰিৱৰ্তন। তেওঁ ব্যাখ্যা কৰে, “যদি আপোনাৰ জীৱন যোগ আৰম্ভ কৰাৰ আগৰ দৰেই থাকে, তেন্তে কোনো উন্নতি নাই, যদি আপুনি আৰু আপোনাৰ ব্যক্তিত্ব অপৰিৱর্তিত থাকে তেন্তে জানক যে আপোনাৰ কুণ্ডলিনী জাগৃত হোৱা নাই। আপোনাৰ সাধনা (আধ্যাত্মিক অভ্যাস আৰু শৃঙ্খলা) কিমানো অংশত অপৰ্যাপ্ত।” যেসকল সাধকৰ ধ্যানৰ সময়ত কোনো অভিজ্ঞতা নাই, তেওঁলোকৰ জীৱনত মহান পৰিৱৰ্তন ঘটিব পাৰে:
• নিয়মিত ধ্যান আৰু নিঃশব্দ জপে ভৃত্তি (প্ৰবৃত্তি — অধিক তথ্যৰ বাবে আগৰ পোষ্ট চাওক)ৰ ওপৰত প্ৰভাৱ পৰে। ই খাদ্য অভ্যাসৰ পৰিৱৰ্তন ঘটায়: মাংস আৰু মদ (আৰু অন্য ওপিয়েট)ৰ অপছন্দ আৰু শেষত ত্যাগ। শৰীৰৰ বাবে হালকা আৰু পুষ্টিকৰ খাদ্যৰ প্ৰতি পছন্দৰ বিকাশ আৰু ক্ষতিকাৰক খাদ্যৰ অপছন্দ।
• সামাজিক জীৱন আৰু সম্পৰ্কত পৰিৱৰ্তন: সাধকৰ প্ৰচেষ্টা ছাৰি কু-উদ্দেশ্যপূৰ্ণ বা বিষাক্ত ব্যক্তিত্বৰ লোকসকলে প্ৰস্থান কৰে। প্ৰায়ে আমাৰ আশে-পাশৰ লোকসকলে তেওঁলোকৰ কথা বা কাৰ্যৰ দ্বাৰা, আৰু চৰম ক্ষেত্ৰত কেৱল উপস্থিতিৰ দ্বাৰা, আমাৰ ইতিবাচকতাক শোষণ কৰে। সাধনাৰ বিকাশৰ সৈতে ভিতৰৰ শক্তিয়ে নেতিবাচকতাক প্ৰতিহত কৰে। সাধকৰ আধ্যাত্মিক বিবৰ্তনক প্ৰচাৰ কৰা ব্যক্তি প্ৰৱেশ কৰে বা কিছুমান ক্ষেত্ৰত অতীতৰ পৰা পুনৰ প্ৰৱেশ কৰে।
• সাধকৰ স্বভাৱ আৰু মেজাজ পৰিৱৰ্তিত হয়: সাধক অধিক অধিক অন্তৰ্মুখী হয় আৰু নিজৰ গুণাংশ আৰু ত্ৰুটিৰ সচেতন হয়। এই আধ্যাত্মিক সচেতনতা বৃদ্ধিৰ সৈতে ক্ৰোধৰ ঝলক অসংখ্য হয়, সাধক দোষী হ’লে দ্ৰুত ক্ষমা মাগে, সহানুভূতি বৃদ্ধি পায়, আৰু সকলোৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ হিচাপে সাধক নেতিবাচকতাৰ শৃঙ্খলা ভাঙাৰ নিজৰ দায়িত্বৰ তীব্ৰ সচেতন হয়।
• পূৰ্বৰ দৰেই, এই তালিকা সম্পূৰ্ণ নহয়। কুণ্ডলিনী জাগৃত হোৱাৰ পিছত এটা ব্যক্তিৰ যে সংখ্যক পৰিৱৰ্তন ঘটে তাৰ বিষয়ে এটা সম্পূৰ্ণ গ্ৰন্থ লিখা সম্ভৱ। দয়া কৰি মন্তব্যত জিচাই গুৰু সিয়গৰ যোগৰ অভ্যাস আৰম্ভ কৰাৰ পিছত আপুনি যি গুৰুত্বপূৰ্ণ পৰিৱৰ্তন অনুভৱ কৰিছে তাক বৰ্ণনা কৰক।

কিয় কুণ্ডলিনীক শক্তি কোৱা হয়?

হিন্দুধৰ্মত শক্তিয়ে সমগ্ৰ মহাজাগত সৃষ্টি কৰা আৰু তাত দিয়ে চলা স্ত্রী দৈবী তত্ত্বক কোৱা হয়। শক্তি কেৱল সৃষ্টিকৰ্তী নহয়, তেওঁ সকলো পৰিৰ্তনৰ পিছৰ চালিকা শক্তিহেঁতা। শক্তিয়ে মহাজাগতক সৃষ্টি কৰে, তেওঁ তাতৰ পৰা মুক্তিৰ সঙ্গী হিচাপেও। তেওঁ বস্তুগত মহাজাগতত বহু ৰূপত প্ৰকাশ পায়। হিন্দুধৰ্মত তেওঁৰ প্ৰত্যেক দিশক নিৰ্দিষ্ট দেবীৰ দ্বাৰা প্ৰতিনিধিত্ব কৰা হয় যেনে আম্বা (সাহস), লক্ষ্মী (সমৃদ্ধি), সাৰস্বতী (জ্ঞান), ৰাধা (ভক্তি) আদি। ঋষিসকলৰ বাবে তেওঁ আধ্যাত্মিক বিবৰ্তনৰ পথ, আৰু তেওঁলোকে তাক ‘কুণ্ডলিনী’ নাম দিছে। তপস্যা (শৃঙ্খলাবদ্ধ আধ্যাত্মিক অভ্যাস)ৰ দ্বাৰা তেওঁলোকে উপলব্ধি কৰিছে যে শক্তি হৈছে চেতনা শক্তি — চেতনা — যিয়ে সমগ্ৰ মহাজাগত আৰু ইয়াত বাসকাৰী সকলো বস্তু আৰু প্ৰাণীক উদ্দীপিত কৰে।

কুণ্ডলিনী জাগৰণ কি প্ৰায় অসম্ভৱ?

প্ৰশ্ন: কোৱা হয় যে এই কলিযুগত (মিথ্যাৰ যুগ) কুণ্ডলিনী জাগৰণ প্ৰায় অসম্ভৱ। এগৰ বাবে হিমালয় বা কোনো নিভৃত স্থানলৈ যোৱা লাগে আৰু বহু বছৰ গুৰুৰ সেৱা কৰিব লাগে। এয়া সত্য নেকি?

এটা মিথ যে গুৰুক শিষ্যৰ কুণ্ডলিনী জাগ্ৰত কৰিবলৈ বহু বছৰ বা দশক লাগে, আৰু তেওঁলোক দুজনৰে পাহাৰত প্ৰত্যাহ্বান কৰিব লাগে বা নিভৃতিত যাব লাগে। গুৰু সিয়গ এই মিথক খণ্ডন কৰে কয়, “কুণ্ডলিনী জাগৰণ কাৰো কল্পনাৰ ফল নহয়। মই জানো যে কিছুমান লোক যোগ দৰ্শনৰ সৈতে কাম কৰাৰ সময়ত কল্পনা ব্যৱহাৰ কৰে কাৰণ তেওঁলোকৰ যোগৰ বাস্তৱ অভিজ্ঞতা নাই। কিছুমান গুৰু এমনকি কয় যে সাধক যদি ২০ বছৰ যোগ অভ্যাস কৰে তেন্তে কুণ্ডলিনী জাগৃত হ’ব পাৰে! ৰাখো, ‘গুৰু আৰু তেওঁৰ শিষ্য দুজনৰে ২০ বছৰ জীয়াই থাকাৰ কোনো গ্যাৰেণ্টী আছে নেকি? আজি যিটো সম্ভৱ তাৰ বাবে কিয় ২০ বছৰ শ্ৰম কৰিব? কিয় এতিয়া এইখিনি চেতনা লাভ নকৰিব? এই ২০ বছৰৰ কথা কেৱল অযথা ঝামেলা; ইয়াৰ পৰা কিবা লাভ নাই। যদি গুৰু সত্যৰ পথৰ অনুসৰণকাৰী আৰু আধ্যাত্মিকভাৱে সশক্ত হয় তেন্তে কুণ্ডলিনী জাগৰণ এটা মুহূৰ্তত ঘটে।” এই ধৰ্নৰ মিথসমূহ প্ৰচাৰিত হৈছে সেই গুৰুসকলৰ দ্বাৰা যিসকলৰ কোনো সাক্ষাৎকৃত ক্ষমতা নাই কিন্তু কুণ্ডলিনী জাগৰণৰ ৰহস্যৰ ওপৰত লাভবান হৈছে। সকলো গুৰুৰে এই শক্তি জাগ্ৰত কৰাৰ ক্ষমতা নাই, আৰু যিহেতু সিদ্ধ গুৰু দুৰ্লভ, এই ভুৰুকা গুৰুসকলে কুণ্ডলিনী জাগৰণৰ তথ্যৰ অভাৱক স্বাৰ্থে ব্যৱহাৰ কৰি এনে তত্ত্ব প্ৰচাৰ কৰিছে যিয়ে তেওঁলোকক সকলোশক্তিমান যেন দেখুৱায়।

সিদ্ধ গুৰুৰ চেহৰা সাধাৰণ যেন দেখা গলেও তেওঁ অসাধাৰণ, পৰিৱৰ্তিত সত্ত্বা। তেওঁ নিজকে উপলব্ধি কৰিছে আৰু বিবৰ্তনৰ চূড়ান্তত পহঁচিছে, আৰু সাধকসকলৰ কুণ্ডলিনী জাগ্ৰত কৰাৰ ক্ষমতা প্ৰদান কৰা হৈছে। এনে গুৰু চৈতন্য (শুদ্ধ চেতনা)ৰ চিৰন্তন অৱস্থাত থাকে, আৰু তেনে অন্যোৰ চেতনাৰ পুষ্পিতকাৰী হয়।

কুণ্ডলিনী জাগৃত হোৱাৰ পিছত কি ঘটে?

কুণ্ডলিনী জাগৃত হোৱাৰ পিছত তেওঁ নাড়ী আৰু চক্ৰৰ সম্পূৰ্ণ জালক সক্ৰিয় আৰু উদ্দীপিত কৰে, আৰু ই দৈবী শক্তিৰে এক বৃহৎ বিদ্যুত চক্ৰৰ দৰে স্পন্দিত হৈ পৰে।

জাগৃত কুণ্ডলিনী সূষ্মণাৰ দ্বাৰা ধীৰে ধীৰে ওপৰলৈ উঠিব আৰম্ভ কৰে আৰু শিষ্য নিয়মিত মন্ত্ৰ-ধ্যান কৰাৰ সৈতে ছয়টা চক্ৰৰ মাজৰ পৰা এটাৰ পিছত এটা পাৰ হয়। কুণ্ডলিনীৰ মুক্তভাৱে উঠিবলৈ সূষ্মণাৰ পথ সাৰফুটি থাকিব লাগে। কিন্তু যদি সাধকৰ শৰীৰত কোনো শাৰীৰিক বা মানসিক ৰোগ, আসক্তি বা অতীত কৰ্মৰ ভাৰৰ ৰূপত অশুদ্ধি থাকে, তেন্তে কুণ্ডলিনীৰ পথ বন্ধ হয়। যিহেতু কুণ্ডলিনী দৈবী শক্তি যি সাধকৰ শৰীৰৰ গভীৰতম গোপনীয়তা আৰু তেওঁৰ অতীত, বৰ্তমান আৰু ভৱিষ্যত জানে, তেওঁ উঠাৰ সময়ত এই অশুদ্ধিসমূহ সাफ़ কৰে। তেওঁ যোগিক ক্ৰিয়া আৰু গতিৰ দ্বাৰা সাধকৰ সত্ত্বাক শুদ্ধ কৰে। ক্ৰিয়াসমূহে ৰোগ, অশুদ্ধি বা আসক্তিৰ প্ৰভাৱিত অঙ্গ-প্ৰত্যঙ্গক উদ্দীপিত আৰু পুনৰুজ্জীৱিত কৰে আৰু স্ট্ৰেছৰ দ্বাৰা সৃষ্ট কোনো বাধা অপসাৰণ কৰে। অধিক সূক্ষ্ম স্তৰত, শক্তিয়ে সাধকক বহু জন্মৰ সঞ্চিত সংস্কাৰৰ স্তৰসমূহ অৰ্পণ কৰাত সহায় কৰে যাতে তেওঁৰ বাস্তৱ আত্মা তাক প্ৰকাশ পায়।

গলাৰ শেষ চক্ৰৰ মাজৰ পৰা পাৰ হোৱাৰ পিছত কুণ্ডলিনী আজ্ঞাচক্ৰত প্রৱেশ কৰে। এই হৈছে শেষ দ্বাৰ য’তৰ পৰা তেওঁ ওপৰলৈ উঠি সহস্ৰাৰত তেওঁৰ পুৰুষ সমকক্ষ শিৱৰ সৈতে মিলিত হয়। কুণ্ডলিনী যেতিয়া শিৱৰ সৈতে একত্ৰিত হয়, তেন্তে তেওঁৰ মানুহৰ শৰীৰত যাত্ৰা সম্পূৰ্ণ হয়। ই সাধকক আত্মজ্ঞান — আত্মসাক্ষাত্কাৰ — লাভ কৰায়। তেন্তে তেওঁ বুজে যে তেওঁ কেৱল শৰীৰ নহয় বৰঞ্চ ব্ৰহ্মৰ অংশ — বিশাল, পৰম, অসীম, চিৰন্তন চেতনা যাক ঈশ্বৰ কোৱা হয়। এই সাক্ষাত্কাৰে তাক জীৱন আৰু মৃত্যুৰ অশেষ চক্ৰৰ পৰা মুক্ত কৰে আৰু মোক্ষলৈ লৈ যায়।

কুণ্ডলিনী কি বিপজ্জনক শক্তি?

প্ৰশ্ন: মই প্ৰায়ে বহু সাধু আৰু আধ্যাত্মিক সাধকৰ পৰা শুনিছে যে কুণ্ডলিনী এটা বিপজ্জনক শক্তি, আৰু জাগৃত কুণ্ডলিনীয়ে সাধকক মহৰ্ঘ ক্ষতি দিব পাৰে। এয়া সত্য নেকি?

কুণ্ডলিনী এটা দৈবী শক্তি যিটোক কেৱল গুৰু সিয়গৰ দৰে সিদ্ধ গুৰুৰে জাগ্ৰত আৰু নিয়ন্ত্ৰণ কৰিব পাৰে। যি গুৰুৰে সাধকত কুণ্ডলিনী জাগ্ৰত কৰাৰ অধিকাৰ বা ক্ষমতা নাই আৰু তথাপিও ঔষধ, তন্ত্ৰ বা হঠযোগৰ দ্বাৰা জোৰকৰীভাৱে কৰে তেনে সাধকক মহৰ্ঘ ক্ষতি দিব পাৰে। ইয়াক নিম্নলিখিত উদাহৰণৰ দ্বাৰা বুজিব পাৰি: আকাশৰ বজ্ৰপাত আৰু আমাৰ ঘৰ-অফিচত বিদ্যুৎ একে ধৰ্নৰ শক্তি। বজ্ৰপাত অতি কাঁচা শক্তি যিয়ে ধ্বংসাত্মক হ’ব পাৰে, কিন্তু বিদ্যুৎৰ ধাৰা বিদ্যুৎৰ ৰেখা আৰু তারৰ দ্বাৰা আমাৰ ঘৰ আৰু পৰিৱেশলৈ প্ৰদান কৰা হয়। এই ধাৰাই আমাক ক্ষতি নকৰে কাৰণ আমি নিয়ন্ত্ৰিত ৰূপৰ অতি পৰিমাণ শক্তি লাভ কৰোঁ, আৰু কেৱল যিপৰ মাৰি প্ৰয়োজন। একেৰূপে, কুণ্ডলিনী দৈবী আৰু কাঁচা শক্তি। যেনে ওপৰৰ বিদ্যুৎৰ ৰেখাই নিয়ন্ত্ৰিত বিদ্যুৎ ধাৰা যোগায়, তেনেকৈ গুৰু হৈছে মধ্যস্থতা যাৰ দ্বাৰা কুণ্ডলিনীক নিয়ন্ত্ৰিত আৰু মৃদু ৰূপত অনুভৱ কৰিব পাৰি।

কেৱল সেই সাধকসকলে কুণ্ডলিনীৰ ক্ষতিকাৰক প্ৰভাৱ অনুভৱ কৰে যিসকলে অসুৰক্ষিত উপায় (নিজেৰে, অভিজ্ঞতাহীন গুৰু বা ড্ৰাগৰ দ্বাৰা) ব্যৱহাৰ কৰি কুণ্ডলিনী জাগ্ৰত কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে। গুৰু সিয়গ কয় যে কুণ্ডলিনীক প্ৰায়ে অগ্নি কোৱা হয়। সিদ্ধ গুৰুৰ দ্বাৰা জাগৃত হ’লে ই শীতল কৰা অগ্নি কিন্তু জোৰকৰীভাৱে জাগৃত হ’লে ই পোড়ায়।

যোগিক ক্ৰিয়া কি?

প্ৰশ্ন: যোগিক ক্ৰিয়া কি? এই ক্ৰিয়াসমূহৰ কিছুমান ভয়ংকৰ যেন লাগে কাৰণ ইয়াত চিৎকাৰ, হাঁহাঁকাৰ আৰু অদ্ভুত শৰীৰৰ গতি থাকে। যদি এই ক্ৰিয়াসমূহ বন্ধ নহয় তেন্তে কি হ’ব?

যোগিক ক্ৰিয়া হৈছে ধ্যানৰ সময়ত জাগৃত কুণ্ডলিনীৰ দ্বাৰা স্বতঃস্ফূৰ্ত অস্বেচ্ছাকৃত আসন (ভঙ্গী), মুদ্ৰা (অঙ্গভঙ্গী), প্ৰাণায়াম (শ্বাসৰ গতি), অনুভূতি আৰু অন্যান্য গতি। অন্য ভাষাত, ই কুণ্ডলিনী জাগৰণৰ সুসংকেত। সাধক এই যোগিক ক্ৰিয়া (শৰীৰৰ গতি) স্বেচ্ছাকৰে আৰম্ভ, বন্ধ বা নিয়ন্ত্ৰণ কৰিব নোৱাৰে। ক্ৰিয়াসমূহ প্ৰত্যেক সাধকৰ বাবে বিশেষভাৱে অনন্য যেনে কাস্টম-নিৰ্মিত কাৰ্যক্ৰম। প্ৰত্যেক সাধকৰ শাৰীৰিক আৰু মানসিক গঠন, আৰু আধ্যাত্মিক পটভূমি সম্পূৰ্ণ ভিন্ন। যিটো এজনৰ বাবে যায় তি অন্যজনৰ বাবে নহয়। শক্তি জানে যে সাধকক শৰীৰ আৰু মনৰ ৰোগমুক্ত কৰি আধ্যাত্মিক পথত অগ্ৰসৰ কৰিবলৈ কোন ভঙ্গীৰ প্ৰয়োজন। গুৰু সিয়গৰ যোগৰ তলত যোগিক ভঙ্গী তাই স্টেণ্ডাৰ্ডাইজড নহয় নহয় স্বেচ্ছাকৰে সঞ্চাৰিত যেনে সাধাৰণ যোগ বিদ্যালয়ত। গুৰু সিয়গৰ যোগৰ তলত গোষ্ঠী ধ্যানত অংশগ্ৰহণ কৰা লোকসকলক চাওৱা পৰ্যবেক্ষক প্ৰায়ে অবাক হয় যে প্ৰায়ে প্ৰত্যেক অংশগ্ৰহণকাৰী সম্পূৰ্ণ ভিন্ন যোগিক ভঙ্গীৰ মাজৰ দিয়ে।

ধ্যানৰ সময়ত কিছুমান সাধক চিৎকাৰ কৰে, হাঁহাঁকাৰ কৰে, কাঁদে বা হাত-পা মাটিত আঘাত কৰে বা কোনো অদ্ভুত শৰীৰৰ গতি কৰে। বাহ্যিকভাৱে,এই ক্ৰিয়াসমূহ ভয়ংকৰ দৃশ্য প্ৰদান কৰে। পৰ্যবেক্ষক ভাবিব পাৰে যে এই ক্ৰিয়াৰ মাজৰ দিয়া সাধকসকলে মহৰ্ঘ যন্ত্ৰণা বা কষ্ট ভোগিছে। এজন নৱাগত কেতিয়াবা ভয় পায় যে তেওঁৰ ধ্যানত কিবা ভুল হৈছে বা এই ক্ৰিয়াসমূহ নেতিবাচক শক্তিৰ দ্বাৰা সৃষ্ট। কিন্তু এনেত নহয়। কুণ্ডলিনী দৈবী শক্তি হোৱাৰ বাবে প্ৰত্যেক সাধকৰ শৰীৰৰ গভীৰতম গোপনীয়তা আৰু তেওঁৰ অতীত, বৰ্তমান আৰু ভৱিষ্যত জানে। তেন্তে তেওঁ কেৱল সেই ক্ৰিয়া সৃষ্টি কৰে যিবোৰ সাধকৰ ৰোগ, মানসিক কষ্ট, মন্দ অভ্যাস, আসক্তি বা স্ট্ৰেছ উৰ্তূৰ্ণ কৰিবলৈ প্ৰয়োজন। ক্ৰিয়াসমূহ তেনেকৈ শুদ্ধিকৰণ প্ৰক্ৰিয়াৰ দৰে, যিয়ে সাধকক ৰোগ, স্ট্ৰেছ আৰু আসক্তিমুক্ত কৰি ৰাখে। সংক্ষেপত, ক্ৰিয়াসমূহ সকলো ধৰ্ণৰ দুখৰ সমাপ্তি ঘটায়।

এই ধৰ্নৰ ক্ৰিয়াৰ মাজৰ দিয়া সাধকক কেতিয়াবা ক্ষতি হ’ব নোৱাৰে। কুণ্ডলিনীৰ জাগৰণ আৰু ইয়াৰ পিছৰ অগ্ৰগতি সিদ্ধ গুৰুৰ দ্বাৰা নিয়ন্ত্ৰিত আৰু নিয়মিত। তেওঁৰ কৃপাৰ দ্বাৰা সাধকক কেৱল সেই অভিজ্ঞতা ঘটে যিবোৰ আধ্যাত্মিক বিকাশক পোষক কৰে। তাৰোপৰি, কুণ্ডলিনীক ‘বিশ্বজননী মাতৃ’ কোৱা হয়। তেওঁৰ কেৱল লক্ষ্য হৈছে সাধকক সকলো শাৰীৰিক, মানসিক কষ্ট আৰু কৰ্মঋণৰ পৰা মুক্ত কৰা আৰু তাক আত্মসাক্ষাত্কাৰলৈ লৈ যোৱা। গুৰুদেৱ কয়, “কুণ্ডলিনী এটা মাতৃ-শক্তি। মাতৃ কেতিয়াবা তেওঁৰ সন্তানক ক্ষতি দিব পাৰে নেকি?”

সাধকসকলৰ এই ক্ৰিয়াসমূহৰ দ্বাৰা বিচলিত বা ভীত হোৱা উচিত নহয়। এই জ্ঞান থাকিলেও যদি সাধক এতিয়া ক্ৰিয়াসমূহৰ দ্বাৰা অতি অস্বস্তি বা ভয় অনুভৱ কৰে, তেন্তে তেওঁ গুৰুদেৱক প্ৰাৰ্থনা কৰিব পাৰে যাতে ধ্যান ভাঙি ক্ৰিয়াসমূহ বন্ধ কৰক। তেওঁৰ প্ৰাৰ্থনা তৎক্ষণাত উত্তৰ পাব আৰু ক্ৰিয়াসমূহ বন্ধ হৈ যাব।

তাৰোপৰি, এই ক্ৰিয়াসমূহ ধ্যানৰ অধিবেশনৰ বাহিৰলৈ চলাৰ কোনো বিপদ নাই। ধ্যান আৰম্ভ কৰাৰ আগতে সাধক নিজে সময়-সীমা নিৰ্ধাৰণ কৰিব পাৰে গুৰুদেৱক প্ৰাৰ্থনা কৰি যাতে ইচ্ছিত সময়লৈ ধ্যানত সহায় কৰক। তেন্তে সাধক পায় যে তেওঁৰ ধ্যান পূৰ্ব-নিৰ্ধাৰিত সময়-সীমাত ঠিকভাৱে সমাপ্ত হয়।

ক্ৰিয়া ঘটা কি আৱশ্যকীয়?

প্ৰশ্ন: যেতিয়া মই ধ্যান কৰোঁ, মই কিবা অনুভৱ নকৰোঁ — কোনো যোগিক ক্ৰিয়া, কোনো অনুভূতি আৰু কোনো দৃশ্য নাই। এইৰ অৰ্থ কি মোৰ কুণ্ডলিনী জাগৃত হোৱা নাই?

বহু শিষ্য চিন্তা কৰে যে তেওঁলোকৰ ধ্যান অভ্যাসত কিবা ভুল আছে কাৰণ ধ্যানৰ সময়ত তেওঁলোকে যোগিক ভঙ্গী অনুভৱ নকৰে। ধ্যানৰ সময়ত যোগিক ভঙ্গী বা ক্ৰিয়া অনুভৱ কৰাটো জাগৃত কুণ্ডলিনীৰ একমাত্ৰ সুসংকেত নহয়। এই ভঙ্গীসমূহ শৰীৰৰ প্ৰয়োজন অনুসৰি ঘটে। গুৰুদেৱ কয়, “জাগৃত কুণ্ডলিনীয়ে শৰীৰ, শ্বাস, মন আৰু বুদ্ধিৰ ওপৰত নিয়ন্ত্ৰণ কৰিব আৰু তেন্তে সাধক অস্বেচ্ছাকৃত যোগিক গতিৰ মাজৰ দিয়ে। গতিসমূহ আপোনাৰ ইচ্ছা অনুসৰি নহ’ব। কেৱল সেই শৰীৰৰ অংশ যিসকলে অসুস্থ তেবোৰ গতি অনুভৱ কৰিব। কুণ্ডলিনী প্ৰথমে ইয়াক উদ্দীপিত কৰিব আৰু সম্পূৰ্ণ সুস্থ হোৱালৈকে সেই অংশত ক্ৰিয়া আনিব।” এইৰ অৰ্থ হৈছে যদি আপোনাৰ শৰীৰ সুস্থ তেন্তে আপুনি ক্ৰিয়া অনুভৱ নকৰিব। নিয়মিত মন্ত্ৰ-ধ্যান কৰাটো আপোনাৰ অগ্ৰগতিৰ বাবে যথেষ্ট। বাকিটো কুণ্ডলিনীৰ ওপৰত ৰাখক, যাক গুৰুদেৱে আপোনাৰ শৰীৰত জাগ্ৰত কৰিছে।

আপুনি জীৱনৰ অন্য ক্ষেত্ৰত পৰিৱৰ্তন অনুভৱ কৰিব পাৰে: বস্তুগত অৱস্থাত উন্নতি হোৱাটোও আপোনাৰ মন্ত্ৰ-ধ্যান অভ্যাসৰ ফল। গুৰু সিয়গৰ যোগ (জিএছৱাই)ৰ নিয়মিত অভ্যাসে সাধকৰ ইতিবাচক পৰিণতি, আৰু তেওঁৰ স্বাস্থ্য সমস্যা আৰু বস্তুগত অসুবিধাৰ ধীৰ পতন ঘটায়। গুৰুদেৱ কয়, “যেতিয়া সাধক ধ্যান কৰে, তেওঁ অন্তৰ্দৃষ্টিজ্ঞান (প্ৰতিভ জ্ঞান) লাভ কৰে, আৰু তেন্তে তেওঁৰ সিদ্ধান্তৰ পতন আৰু উপকাৰৰ সচেতন হয়। এই জ্ঞানৰ বাবে সাধক জীৱনৰ বাকী সময়ত ব্যৰ্থতা অনুভৱ নকৰিব।” সাধক জ্ঞান লাভ কৰাৰ সৈতে পিছত এটা স্তৰত পহঁচে য’ত তেওঁ উপলব্ধি কৰে যে বহুকালৰ পৰা তেওঁক পীড়া দিয়া ৰোগ বা কষ্ট আৰু দুনিয়াতিকীয় চিন্তা সম্পূৰ্ণৰূপে অৰ্থাত গুপ্ত হৈছে। নিষ্ঠাৰ সৈতে মন্ত্ৰ-ধ্যান অভ্যাসত সাধকসকলে ভৃত্তি (প্ৰবৃত্তি)ত পৰিৱৰ্তন অনুভৱ কৰে। তিনিটা ভৃত্তি আছে: সাত্ত্বিক (উজ্জ্বল, শুদ্ধ, বুদ্ধিমান আৰু ইতিবাচক), ৰাজস (উচ্ছ্বসিত আৰু উদ্দীপক) আৰু তামস (নেতিবাচক, অন্ধকাৰ, মন্দ আৰু অচল)।

তিনিটা ভৃত্তিয়ে এটা ব্যক্তিৰ মনোভাৱ, পছন্দ আৰু অভ্যাসৰ ওপৰত প্ৰভাৱ পৰে। কোনো সময়ত এটা ভৃত্তি অন্য দুটাৰ ওপৰত আধিপত্য কৰে। গুৰু সিয়গৰ মন্ত্ৰৰ নিয়মিত জপে ৰাজসিক আৰু তামসিক গুণক দমন বা দমন কৰে, আৰু সাত্ত্বিক গুণক উন্নীত কৰে আৰু শেষত ইয়াক স্থায়ীভাৱে একত্ৰিত কৰে। সাত্ত্বিক গুণৰ আধিপত্যে ব্যক্তিক ইতিবাচক, সচেতন, বুদ্ধিমান আৰু শুদ্ধ চিন্তা আৰু কাৰ্যৰ দিশে পৰিচালিত কৰে। তেওঁৰ খাদ্য আৰু পানীয়ৰ পছন্দো পৰিবৰ্তিত হয়। এই পৰিৱৰ্তনৰ সামগ্ৰিক ফল হৈছে যে ব্যক্তিৰ শাৰীৰিক আৰু মানসিক কল্যাণ আৰু আধ্যাত্মিক বিবৰ্তনৰ বাবে নেতিবাচক আৰু ক্ষতিকাৰক যিবোৰ আছে তিবোৰ স্বয়ংক্ৰিয়ভাৱে ত্যাগ কৰে — ব্যক্তিৰ সচেতন প্ৰচেষ্টা ছাৰি।