जपाचे महत्त्व

प्रश्न: गुरू सियागच्या मंत्राचे जप (मानसिक पुनरावृत्ती) का महत्त्वाचे?

जगातील प्रमुख धर्म, आपल्या फरकांवरही, एकमत आहेत की संपूर्ण विश्व दैवी शब्दाने निर्माण झाले. हिंदू किंवा वैदिक धर्म सुद्धा देव हे आमचा मूळ दैवी शब्द मानतो. ‘ॐ’ हे पवित्र अक्षर—देवाने विश्व निर्माण केलेले दैवी ध्वनी. या दैवी शब्दातून विविध शक्तिशाली कंपन ध्वनी विकसित झाले जे सूक्ष्म चेतना स्तरांशी जोडतात. प्रत्येकाला ग्रंथात ‘मंत्र’ म्हटले आणि उच्चारण्याच्या पद्धती दिल्या. मंत्र हे भारतीय आध्यात्मिक साधनेचे आधारस्तंभ आहेत.

आध्यात्मिक साधनेत मंत्र फक्त गुरूने शिष्याला दिल्यावर शक्तिशाली असतो. गुरू सियागने ज्ञानोत्तर शक्तिशाली मंत्र जपले, म्हणून शोधकांना दीक्षा देण्याचे अधिकार आहेत. ते म्हणतात, “ज्ञानी गुरू मंत्र उच्चारतात (दीक्षेदरम्यान), त्यांची आवाज मंत्राला दैवी शक्ती देते. मी मंत्र उच्चारतो तेव्हा सामान्य शरीरातून नाही, ज्ञानी शरीरातून ध्वनी येतो. ज्याने देवनाव जपले नाही तो देवाबद्दल उपदेशू नये. मला परिस्थितीने जपावा लागला, आणि आज मी गुरू झालो.” म्हणून मंत्र शिष्याचे जीवन रूपांतरित करतो. वेद किंवा गीतेतून मंत्र वाचणे व्यर्थ आहे कारण शक्ती नसते. मानसिक जप (जप) मंत्राची पूर्ण क्षमता उपयोग करते.

गुरू सियाग त्यांच्या मंत्राला ‘संजीवनी मंत्र’ म्हणतात. ते म्हणतात, “मी दीक्षेत देणारा संजीवनी मंत्र आहे. प्रथम संजीवनी काय ते सांगा. ‘रामायणात’ लक्ष्मण विषारी बाणाने अचेतन झाले. हनुमान संजीवनी वनौषधी आणली. लक्ष्मणाला प्राण उरले असल्याने संजीवनी काम केली. एड्स, कर्करोग, हепेटायटिस बी, ल्युकेमिया असो आणि वैद्यकीय विज्ञान अयोग्य म्हणो—हा मंत्र मिळाल्यावर मृत्यू येणार नाही. संजीवनी मंत्र शक्तिपात दीक्षेचा भाग आहे. माझा मंत्र राधा-कृष्णाची दैवी शक्ती असलेला. कृष्णाची शक्ती जीवन देते. कृष्ण पूर्ण अवतार आहे. त्याच्यासाठी अशक्य नाही.” आणखी प्रश्नांसाठी gssyworld@gmail.com वर ईमेल करा किंवा WhatsApp (+91) 9468623528 किंवा कॉल (+91)8369754399.

गुरुदेवांचे संजीवनी मंत्र स्पष्टीकरण ‘चैतन्याकडे येणे’ हे रूपक आहे. आध्यात्मिकतेचा उद्देश अचेतनातून चेतनाकडे प्रगती करणे. दैवी अज्ञानात जगणे ‘प्र about-मृत’ आहे. नाथ योगींच्या कथा गुरूंच्या ‘निद्रावस्थेतील’ शिष्यांना ‘जागृत’ करतात. गुरू सियागच्या ‘जीवदायी’ संजीवनी मंत्र दिवसरात्र जपून शिष्य अज्ञान (निद्रा/मृत्यू)मधून मुक्त होऊन चैतन्यप्रकाशात येतो. श्री अरविंदो म्हणतात, सिद्ध गुरूचा मंत्र शिष्याला अंतर्दृष्टी देतो, “मंत्र नेहमी गुप्त, गुरूने दिलेले… हे जादू किंवा कंपन रसायनशास्त्र आहे, उच्च चेतना स्तरांवर कंपनांचे नियंत्रण. उपनिषद आणि वेदांचे मंत्र, गुरूने दिलेले जे विशिष्ट चेतना स्तर, शक्ती किंवा देवाशी जोडतात. ध्वनी अनुभव आणि साक्षात्काराची शक्ती धारण करतो—देखणे करणारा ध्वनी.”

गुरू सियागच्या मंत्राचे कंपन डोक्याच्या माथ्यावर प्रतिध्वनीत होत खाली येतात. म्हणजे कंपने उच्च चेतना स्तरांना धरून रूपांतरण खाली आणतात आणि प्रत्येक कणात प्रकट होतात. अचेतन साधक माया (द्वैत भ्रम)ने नातेसंबंध, महत्वाकांक्षा, मालमत्ता, भावनांमध्ये बांधलेला असतो, नेहमी दुःखात. गुरुदेवांच्या मंत्र जपून शिष्य जागृत होऊन खोटेपणा पाहतो आणि चक्रातून मुक्ती मिळवतो.

कसे प्रभावी जपावे

प्रश्न: गुरू सियाग जप साधनेबद्दल काय म्हणतात? शिष्यांसाठी विशिष्ट सूचना आहेत का?
गुरू सियागांच्या प्रवचनाचा उतारा: जपाचे महत्त्व आणि प्रभावी पद्धत:

प्रत्येक युगात साधनेच्या पद्धती लोकांच्या क्षमतेनुसार ठरतात. हे वैदिक धर्म आणि तत्त्वज्ञानाचे मूलभूत सिद्धांत आहे. चार युगांत साधना वेगळ्या, कलियुग (असत्ययुग) समावेश. आज अनेक धार्मिक नेते अनुयायांना ध्रुव-प्रह्लादांची (हिंदू पुराणातील बालभक्त, कठीण साधना) अंगीकारण्यास सांगतात. अनुयायी म्हणतात आजची परिस्थिती त्यांची अंगीकारू शकत नाही (त्रेता—३/४ सत्य, द्वापार—१/२ सत्य), तर देव सापडणार नाही म्हणतात.

देव लपला आहे का शोधायला? देव प्रत्येक प्राणीत असतो. कलियुगात देवनाव जपून भक्त सर्व भौतिक समस्या सोडवतो. ‘गीतेत’ कृष्ण नाव जपाला यज्ञाचा उत्तम प्रकार म्हणतात. १० व्या अध्यायात कृष्ण विविध रूपे सांगतात, श्लोक २५ मध्ये जपयज्ञ सर्वोत्तम.

नाम जप हा उत्तम यज्ञ. ‘महाभारतात’ नाम जप हा जीवहत्या नसलेला एकमेव यज्ञ. महाभारत युद्धानंतर पिढ्या हिंसेपासून दूर राहिल्या. नाम जपात हत्या नाही. आजही यज्ञात वातावरणातील जीवाणू नष्ट होतात. मनु ‘मनुस्मृतीत’ जपयज्ञ विधी यज्ञापेक्षा हजारगुणी फलदायी.
संत गोस्वामी तुलसीदास म्हणतात, “कलियुगात देवनाव अखंड जप हा एकमेव सुरक्षित मार्ग; तोड धडक्याच्या पाण्यातून वाचवतो.” म्हणून नाम जप हा एकमेव फलदायी साधना. धार्मिक विधी व्यर्थ आहेत.

“मंत्र जप तीन मार्गाने: १) उच्चाराने, २) जिभ-ओठ हलवून गुप्त, ३) केवळ मानसिक—जसे पुस्तक वाचणे ओठ न हलवता.

मी दिलेला मंत्र २४ तास मानसिक जपा (ओठ-जिभ न हलवता). २४ तास कसे शक्य? ‘जप विज्ञानात’ ‘अजपाजप’ हा शब्द आहे. जुनी पिढी जाणते. संत रोहिदासांच्या भजनात: ‘अब कैसे छूटे, नाम रुत लागी (जप कसा सोडावा? स्वतःचा लय झाला).’ रोहिदासांच्या गुरूने मंत्र दिला. काही दिवसांत जप अनैच्छिक झाला. थांबवण्याचा प्रयत्न केला पण थांबला नाही. ‘अजपाजप’—शोधकाच्या प्रयत्नाविना होणारा जप.
मी दिलेला मंत्र अखंड जपला तर १५-२० दिवसांत अनैच्छिक होईल. थांबवण्याचा प्रयत्न केला तरी थांबणार नाही. झोपेतून जागा झाल्यावरही जप चालू असेल. अंतर्मनात ‘कोणीतरी’ जपाची जबाबदारी घेतली असे वाटेल.”

“काही हुशार मंत्रात बदल करतात—आधी ‘ॐ’ किंवा शेवटी ‘नमः’. कधी करू नका. दोन मार्ग: प्रवृत्ती (सकारात्मक वैराग्य), निवृत्ती (नकारात्मक वैराग्य). बदल केला तर मार्ग मिसळतात, जप व्यर्थ.
माझ्या योगात क्रियाकलाप सोडण्याची किंवा करण्याची गरज नाही. फक्त मंत्र अखंड जपा सुरू करा. दिवसात ५-७ वेळा तपासा. नियमित ध्यान. बाकी जीवन पूर्ववत चालवा. चांगले-वाईट, चांगले अन्न नाही. नाम जप चालू ठेवा, व्यक्तिमत्त्व रूपांतरित होईल.”

मंत्र का मानसिक जपावा

मन सतत अस्वस्थ. शेकडो विचार धावतात, शांत करण्याचा प्रयत्न केला तरी अधिक येतात. पोट अन्न पचवते तसे मन विचार करते. विचार थांबवा म्हणजे पोटाला पचवणे थांबवा. मग ध्यान कसे? गुरू सियाग म्हणतात, मंत्र जपताना गुरू मन ‘पकडतात’. मंत्राच्या लय-कंपनांना मन धरून विचार थांबवतो. उदाहरण: ग्लासमधील गाळलेले पाणी बसू द्या, गाळ तळाशी जमा होईल. जपाने मन शांत होऊन ध्यान होते. दिवसभर अन्न, स्नान, वाहन चालवणे इत्यादी करत जपल्यास मन शांत होते.
गुरू सियाग म्हणतात, “संपूर्ण विश्व तुमच्यात आहे. समस्या आणि उपाय सुद्धा.” मानसिक जपाने (उच्चार/फुसफुसावट न करता) शिष्य गुरूशी जोडला जातो. उच्चार जपासाठी वेळ काढावा लागतो, विधीही. गुरू सियागचा मानसिक जप दिवसरात्र चालू राहतो, दिनचर्या न बिघडता. मानसिक जप हा सर्वांत सोपा, प्रभावी, सहज आत्मसाक्षात्कार मार्ग. आणखी प्रश्नांसाठी gssyworld@gmail.com वर ईमेल करा किंवा WhatsApp (+91) 9468623528 किंवा कॉल (+91)8369754399

कसे प्रभावी जपावे

दिवसरात्र जपा: गुरू सियाग प्रवचनात दिवसरात्र मंत्र जपा सांगतात. २४ तास कसे? जागृत अवस्थेत जेवण, स्नान, वाहन, चालणे, काम, विश्रांतीत जपा. खऱ्या जपाने काही दिवसांत अनैच्छिक होईल. गुरू सियाग म्हणतात, “१५-२० दिवसांत अनैच्छिक. रात्री जागा झाल्यावरही चालू असेल.”

काम करत जप: कामात मन व्यस्त—, प्रकल्प, खाते, बोलणे, शिकवणे—जप विसरतो. ८ तास काम, ८ तास झोप, उरलेल्या ८ तासांत प्रामाणिक जपा. मग अनैच्छिक होईल. गुरू सियाग म्हणतात, “१५-२० दिवसांत सहज. दिवसात ५-७ वेळा तपासा, आपोआप चालू असेल.”

ओठ-जिभेची हालचाल: गुप्त मानसिक जप, ओठ-जिभ न हलवता. पुस्तक वाचताना डोळे चालतात, ओठ स्थिर. मध्यम गती—जोमाने किंवा मंद नाही. जिभेचा हलका कंप सामान्य.

गुरूंची आवाज: गुरू सियाग म्हणतात “मेरी आवाज साथ रखो.” काहींनी गुरूंच्या आवाजात जप समजले. चुकीचे, साधना सोपी ठेवा. नवशिक्यांना दीक्षा देताना गुरूंची रेकॉर्डिंग वापरा.

जप आठवण्याच्या टिप्स

• जीएसवायद्वारे आध्यात्मिकता किंवा होलिस्टिक बरे होणे तुमचे प्राधान्य असेल तर जप विसरता येणार नाही. नसेल तर प्राधान्य द्या आणि इतर सर्व क्रियांना दुसऱ्या क्रमांकात ठेवा. उदाहरणार्थ, अनेकजण फ्री तासांत टीव्ही बघतात, व्हिडिओ/गेम खेळतात किंवा व्हॉट्सअॅप/सोशल मीडियावर चॅट करतात आणि जप पूर्ण विसरतात. या क्रियांना काही दिवस कमी करून ध्यान-जपासाठी वेळ काढा.
• फोनवर दिवसभर वेगवेगळ्या वेळी रिमाइंडर किंवा अलार्म सेट करा जे जप करण्याची सूचना देतील.
• आजूबाजूचे लोक आता-तुऱात विचारा का जपतोस.
• छोटी वस्तू किंवा दागिने निवडा, मानसिकदृष्ट्या “वैयक्तिक रिमाइंडर” म्हणून ओळखा आणि नेहमी सोबत घ्या किंवा अशा ठिकाणी ठेवा जेथे वारंवार दिसेल. ही वस्तू जप करण्याची आठवण करेल.
• वरील फक्त उदाहरण आहे, स्वतःची जप आठवण करणारी पद्धत शोधा.