अजपा जप म्हणजे काय?

हे संस्कृत शब्दाचे शब्दश: अर्थ आहे “जपलेला नसलेला जप”. जेव्हा साधक गुरु सियाग यांनी दिलेला मंत्र काही आठवड्यांच्या सततच्या जपानंतर सातत्याने जपतो, तेव्हा मंत्र जप (मानसिक जप) सहज होतो आणि तो अनैच्छिकपणे आतल्या आत जपला जातो. साधकाला फक्त त्याकडे लक्ष द्यावे लागते. या अवस्थेला अजपा जप म्हणतात. क्रीयांचे प्रेरण कुंडलिनी ने साधकाच्या इच्छा किंवा प्रयत्नाशिवाय होते. त्याचप्रमाणे, अजपा जप हे कुंडलिनी ने घडवलेल्या अनेक दैवी अनुभवांपैकी एक आहे. अजपा जपाचा अनुभव सर्व साधकांना होतो जे गुरु सियाग यांचा मंत्र समर्पणाने आणि सातत्याने जपतात. हा अनुभव होण्यासाठी जप सुरू केल्यानंतर कोणताही निश्चित कालावधी नाही; हा प्रत्येक व्यक्तीप्रमाणे वेगळा असतो. निश्चित म्हणजे, तो अनुभव घेण्यासाठी दिवसभर जितका शकतो तितका सतत जपणाऱ्या साधकांना होतो (आमच्या पूर्वीच्या पोस्टमध्ये दिवसरात्र जपाबद्दल पहा). जर जपात काही दिवसांचा व्यत्यय आला, तर सराव सातत्यपूर्ण नसतो, आणि अजपा जप अनुभवण्यास साधकाला आणखी वेळ लागतो.

जप म्हणजे मंत्राचा जप. हा आध्यात्मिक मार्गावर उच्च चेतनेपर्यंत आणि शेवटी मोक्ष या अंतिम ध्येयापर्यंत पोहोचण्यासाठी साधकासाठी पहिला आणि सर्वांत महत्त्वाचा साधन आहे.

साधकाला सुरुवातीच्या टप्प्यात मंत्राची सतत पुनरावृत्ती करावी लागते. हे साधकाच्या मनात मंत्र आणि त्याचे प्रतिनिधित्व करणाऱ्या दैवी शक्तीची जाणीव निर्माण करण्यासाठी केले जाते. सतत जपामुळे शेवटी मंत्र साधकाच्या चेतनेच्या कोणत्याही प्रयत्नाशिवाय स्वतःच पुनरावृत्ती होऊ लागतो. तो मग मंत्राच्या सततच्या उपस्थितीची पूर्ण जाणीव होतो. हे काही आठवड्यांत घडू शकते, साधकाच्या निश्चय आणि भक्तीवर अवलंबून. याला अजपा जप म्हणतात. जप या शब्दापूर्वीचा अ हा उपसर्ग शब्दश: म्हणजे साधकाच्या चेतनेच्या प्रयत्नाशिवाय होणारा जप.

अजपा जप ला सामान्यतः “स्वयंचलित” जप म्हणून संबोधले जाते. मात्र, या अवस्थेत खरेच काय होते ते म्हणजे साधक दैवी शब्दाची पूर्ण जाणीव होतो जो सर्व प्राण्यांच्या अंतर्मनात शाश्वतपणे उपस्थित आहे आणि जो सहजपणे प्रतिध्वनीत होतो. अजपा जप हे एक महत्त्वाचे पायदळ आहे, ज्यानंतर साधक उच्च आध्यात्मिक चेतनेच्या स्तरांवर प्रगती करतो.

अधिक प्रश्नांसाठी ईमेल gssyworld@gmail.com वर पाठवा किंवा WhatsApp (+91) 9468623528 वर किंवा कॉल (+91)8369754399 वर संपर्क साधा.

या अवस्थेचा अनुभव घेण्यासाठी शिष्याने जागृत अवस्थेत (उत्तेजना, अंघोळ, धावणे, वाहन चालवणे, स्वयंपाक इ. सततच्या कामांमध्ये) मंत्राचा (मानसिक पुनरावृत्ती) सतत जप करावा. जप मनात गुप्तपणे होत असल्याने तो साधकाच्या कामांना व्यत्यय आणत नाही आणि आजूबाजूच्या लोकांना त्रास देत नाही. जेव्हा जप हृदयपूर्ण (यांत्रिक नसून) असतो, तेव्हा सरावाच्या सुरुवातीला साधकाच्या व्यक्तिमत्त्वात लक्षणीय बदल दिसू लागतात.

अजपा जपाचे लक्षणे

अजपा जप आहे का? खात्री कशी करावी?

अजपा जप अनुभवाची दोन लक्षणे खात्री करतात:

• सामान्यतः जेव्हा आपण मानसिक एकाग्रतेने एखाद्या क्रियेत गुंतलेले असतो, तेव्हा मंत्र जप शक्य नसतो. मात्र, अजपा जप झाल्यावर जप चालूच राहतो जरी मन दुसरीकडे गुंतलेले असले तरी. जणू काय साधकाच्या समर्पणाला पाहून कундलिनी स्वतः जपाची जबाबदारी घेते.
• रात्री मध्येच जागा झाल्यावर लगेच मंत्र जपला जात असल्याची जाणीव होते.

या अनुभव झाल्यास काय करावे?

• प्रथम आणि सर्वांत: त्याचा आनंद घ्या! जेव्हा साधक अनुभवाकडे खुलेपणाने आणि आनंदाने (शंका आणि भीतीऐवजी) वागतो, तेव्हा त्या कृपेचा प्रभाव वाढतो. अजपा जपात साधकाच्या सकारात्मकतेमुळे गहन आनंदाचा अनुभव होतो.
• गुरु सियाग शिष्यांना दिवसात ७-८ वेळा जपाकडे लक्ष देण्याचा सल्ला देतात. ते म्हणतात, “मी दिलेला मंत्र सतत जपता जपता तो अनैच्छिक होतो. तुम्ही थांबवण्याचा प्रयत्न केलात तरी थांबत नाही. तुम्हाला वाटेल की तुमच्या अंतर्मनात ‘कोणीतरी’ जपाची जबाबदारी घेतली आणि तुम्हाला प्रयत्नातून मुक्त केले. दिवसभरात या जपाकडे ७-८ वेळा लक्ष द्या. एवढेच. तुम्हाला जीवनशैली किंवा आहारात काही बदल करावे लागणार नाहीत. काहीही निषिद्ध नाही. परिवर्तन स्वतःच होईल.”