Q1. GSY ଧ୍ୟାନ କରିବା ପାଇଁ କୌଣସି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ, ଉପଯୁକ୍ତ ସମୟ ଅଛି କି?

Ans: ନାହିଁ, ଯେତେବଳେ ଆପଣଙ୍କର ସୁବିଧା ହୁଏ ସେତେବଳେ ଧ୍ୟାନ କରିପାରିବେ। କିନ୍ତୁ ଗୁରୁଦେବ ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ସକାଳୁ ଓ ସନ୍ଧାରେ ଅତି କମରେ ଗୋଟିଏ ଥାଲି ଧ୍ୟାନ କରିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦିଅନ୍ତି.

Q2. ମୁଁ କେତେ ସମୟ ଧ୍ୟାନ କରିବି? ଧ୍ୟାନ କରିବା ପାଇଁ କୌଣସି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟ ସୀମା ଅଛି କି?

Ans: ଗୁରୁ ସିୟାଗ ନୂଆମିଆଙ୍କ ପାଇଁ ୧୫ ମିନିଟ୍‌ ଧ୍ୟାନ ପରାମର୍ଶ ଦିଅନ୍ତି। ଶୀତରେ ଓ ଶୀତଳ ଜଳବାୟୁରେ ସମୟକୁ ୩୦ ମିନିଟ୍‌ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଢ଼ାଇପାରନ୍ତି। କୁଣ୍ଡଲିନୀ ଏକ ବହୁତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶକ୍ତିର ରୂପ, ଅଭ୍ୟାସ ସମୟରେ ଶରୀରରେ ଗରମ ସୃଷ୍ଟି କରେ। ଶୀତରେ ଶରୀରରେ ବଢ଼ିଥିବା ଗରମ ଅସୁବିଧା ଦେବ ନାହିଁ, ଯେମିତି ଗ୍ରୀଷ୍ମରେ ହୁଏ.

Q3. ଦିନକୁ କେତେ ଥାଲି ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ୍‌?

Ans: ଗୁରୁଦେବ ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଅତି କମରେ ଦୁଇ ଥାଲି—ସକାଳୁ ଓ ସନ୍ଧାରେ—ଧ୍ୟାନ କରିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦିଅନ୍ତି। ଶୀତଳ ଜଳବାୟୁରେ ରହିଥାଏ କହ୍ଲେ ଦିନକୁ ୪-୫ ଥାଲି ଓ ୩୦ ମିନିଟ୍‌ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଧ୍ୟାନ ସମୟ ବଢ଼ାଇପାରନ୍ତି.

Q4. ଧ୍ୟାନ ଆରମ୍ଭ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଆଗ୍ରହୀ ସମୟ ସୀମା ପାଇଁ ଅଲାର୍ମ୍‌ ସେଟ୍‌ କରିବା ଉଚିତ୍‌ କି?

Ans: ଅଲାର୍ମ୍‌ ସେଟ୍‌ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ନାହିଁ, ଯଦି ନ ଭାବୁଛନ୍ତି। ଧ୍ୟାନ ଆରମ୍ଭ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଗୁରୁଦେବଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରନ୍ତୁ (୧୫, ୨୦, ୩୦ ମିନିଟ୍‌)। ଏହା କରିଲେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟରେ ଧ୍ୟାନ ସମାପ୍ତ ହେବ। ଯଦି ସେଟ୍‌ ସମୟରୁ ପୂର୍ବରୁ କିମ୍ବା ପରେ ଧ୍ୟାନ ଭାଙ୍ଗିଲେ ଚିନ୍ତା ନକରନ୍ତୁ। ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ପଥରେ ଅଗ୍ରଗତି ସହ ଧ୍ୟାନ ନିୟମିତ ଘଣ୍ଟା ପରି ଚାଲିବ.

Q5. ଜରୁରୀ କାମ ପାଇଁ ଧ୍ୟାନ ମଧ୍ୟରେ ବିରତି ନେଇପାରିବ କି?

Ans: ହଁ, ପାରିବେ। କାମ ସମାପ୍ତ ହେବା ପରେ ଧ୍ୟାନ ପୁନରାରମ୍ଭ କରନ୍ତୁ.

Q6. ଭୋଜନ ପରେ ତୁରନ୍ତ ଧ୍ୟାନ କରିପାରିବ କି? ଏହା କ୍ଷତି କରିବ କି?

Ans: ଭୋଜନ ପରେ ତୁରନ୍ତ ଧ୍ୟାନ ଭୁଲ୍‌। ଭରା ପେଟରେ ଧ୍ୟାନ ଉଚିତ୍‌ ନୁହେଁ। ୩-୪ ଘଣ୍ଟା ପରେ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତୁ। ଭରା ପେଟରେ ପ୍ରାଣାୟାମ୍‌ (ଶ୍ୱାସ ଗତି) କିମ୍ବା ଶୀର୍ଷାସନ୍‌ (ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ) ହୁଏ ତେବେ ବାକ୍ୟ ହୋଇପାରେ.

Q7. GSY ଧ୍ୟାନ ଅଭ୍ୟାସ ପାଇଁ କୌଣସି ବିଶେଷ ବସିବା ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଆବଶ୍ଯକ କି?

Ans: ନାହିଁ, GSY ଧ୍ୟାନ ପାଇଁ କୌଣସି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବସିବା ବ୍ୟବସ୍ଥା ନାହିଁ। ମାଟିରେ ପାଦ ସଂକୁଚିତ କରି ବସିବା ଉଚିତ୍‌ କିନ୍ତୁ ଆବଶ୍ୟକ ନୁହେଁ। ମାଟି/ଚ୍ଟାପَਟ/କୁଶନ୍‌ରେ ବସିପାରେ। ଚେୟାର୍‌/ସୋଫା/ବେଡ୍‌ରେ ସୁବିଧାଜନକ ଭାବେ ବସିପାରେ। ନୂଆମିଆ (GSYରେ ନୂଆ) ପାଖରେ ଦୁଆର/ସହାରା ନେଇ କିମ୍ବା ଶୋଇ ଧ୍ୟାନ ନକରନ୍ତୁ। ଅଭ୍ୟାସକର ଶରୀର ଯୋଗ ଆସନ ଓ କ୍ରିୟା ଅନୁଭବ କରିବାକୁ ମୁକ୍ତ ରହିବା ଉଚିତ୍‌। ଉଦାହରଣ୍‌: ଆଗକୁ/ପଛକୁ ଝୁକିବା ସାଧାରଣ; ସହାରା କ୍ରିୟା ରୋଧ କରିପାରେ। ଗ୍ରୁପ୍‌ ଧ୍ୟାନରେ ଅଗଣ୍ଟାୟନ ପାଇଁ ଦୂରତ୍ୱ ରଖାଯାଏ। ସ୍ଥାନ ପରିବର୍ତ୍ତନ ସ୍ୱଚ୍ଛନ୍ଦରେ। ନୋଟ୍‌: ଶାରୀରିକ ଅକ୍ଷମତା/ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ସୁବିଧାଜନକ ଆକାରରେ (ଶୋଇ) ଧ୍ୟାନ କରିପାରିବେ.

Q8. GSY ଧ୍ୟାନ ପାଇଁ ସକାଳ/ଦକ୍ଷିଣ ଭଳି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଦିଗକୁ ମୁହଁ ଦେବା ଉଚିତ୍‌ କି?

Ans: ନାହିଁ, ଯେକୌଣସି ଦିଗକୁ ମୁହଁ ଦେଇପାରନ୍ତି। ଗୁରୁଦେବଙ୍କ କୃପା ସର୍ବତ୍ର ରହିଛି.

Q9. ଧ୍ୟାନ ପାଇଁ ଶାନ୍ତ/ଏକାନ୍ତ ସ୍ଥାନରେ ବସିବା ଆବଶ୍ୟକ କି?

Ans: ଶାନ୍ତ ସ୍ଥାନ ଉଚିତ୍‌ କିନ୍ତୁ ଆବଶ୍ୟକ ନୁହେଁ। ନିୟମିତ ଅଭ୍ୟାସରେ ଯେକୌଣସି ସ୍ଥାନରେ ଧ୍ୟାନ ସମ୍ଭବ। ନୂଆମିଆଙ୍କୁ ଉଜାଡ଼ (ଟ୍ରାଫିକ୍‌/ଟିଭି/ନିର୍ମାଣ/ପବନ୍‌) ବାଧା ଦେଇପାରେ। ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଧରି ଚାଲୁ ରଖନ୍ତୁ; ଅଭ୍ୟାସରେ ବାହ୍ୟ ଶବ୍ଦ ବାଧା ଦେବ ନାହିଁ.

Q10. ଅନ୍ୟ ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କ ସହ ଗ୍ରୁପ୍‌ ଧ୍ୟାନରେ ଯୋଗ ଦେଇପାରିବ କି?

Ans: ହଁ। ଗ୍ରୁପ୍‌ ଧ୍ୟାନରେ ମୁକ୍ତ ଯୋଗ କ୍ରିୟା ପାଇଁ ସ୍ପେସ୍‌ ରଖନ୍ତୁ। ଅଭିଜ୍ଞତା ବାଂଲାମିଆ ବିଶ୍ୱାସ-ଉତ୍ସାହ ବଢ଼ାଏ.

Q11. GSY ଅଭ୍ୟାସ ଆରମ୍ଭ କରିବାର ଉପଯୁକ୍ତ ବୟସ କଣ?

Ans: କୌଣସି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବୟସ ନାହିଁ। ବାଳକ ଧ୍ୟାନ-ମନ୍ତ୍ର ବୁଝିଲେ GSY ଆରମ୍ଭ କରିପାରିବ। ସମସ୍ତ ବୟସର ଲୋକେ ଅଭ୍ୟାସ କରିପାରିବେ.

Q12. ଧ୍ୟାନ ପାଇଁ କୌଣସି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପୋଶାକ ପରିବା ଆବଶ୍ୟକ କି?

Ans: ନାହିଁ, ସୁଖକର ଯେକୌଣସି ପୋଶାକ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିପାରନ୍ତି.

Q13. ଦାରୁ/ସିଗାରେଟ୍‌/ମଦ୍ୟପାନ/ମାଂସ ଆକଲେ GSY ଆରମ୍ଭ ପୂର୍ବରୁ ଏହା ଛାଡ଼ିବା ଆବଶ୍ୟକ କି?

Ans: ନାହିଁ। GSYରୁ ଜାଗ୍ରତ କୁଣ୍ଡଲିନୀ ଶକ୍ତି ଶରୀରର ଗୁପ୍ତ ଜାଣେ। ନିୟମିତ ଧ୍ୟାନରେ ବୃତ୍ତି (ପ୍ରବୃତ୍ତି) ଇତିବାଚକ ହୋଇ କ୍ଷତିକାରୀ ଅଭ୍ୟାସ ନିଜରୁ ଛାଡ଼ିଯାଏ.

Q14. GSY ମନ୍ତ୍ର ଦୀକ୍ଷା ପାଇଁ ଶୁଳ୍କ/ପୂର୍ବ ପଞ୍ଜୀକରଣ ଆବଶ୍ୟକ କି?

Ans: GSY ଦୀକ୍ଷା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୋତାନ୍‌। ପଞ୍ଜୀକରଣ ଆବଶ୍ୟକ ନାହିଁ.

Q15. GSY କେବଳ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଧର୍ମର ଅନୁଯାୟୀଙ୍କ ପାଇଁ ଖୋଲା କି?

Ans: ନାହିଁ। GSY ସମସ୍ତ ଧର୍ମ/ଜାତି/ବର୍ଣ୍ଣ/ଜାତୀ/ଲିଙ୍ଗ/ବୟସର ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ, ନିର୍ଭେଦରେ। GSY ସମଗ୍ର ମାନବଜାତିର.

Q16. GSY ଅଭ୍ୟାସରୁ କୌଣସି ଦୁଇତରକାରୀ ପ୍ରଭାବ ହୁଏ କି?

Ans: ନାହିଁ। GSYରେ ଗୁରୁ ସିୟାଗ କୁଣ୍ଡଲିନୀ (ବିଶ୍ୱମାତା) ଜାଗ୍ରତ କରନ୍ତି। ମାତା ପୁତ୍ରକୁ କ୍ଷତି ନକରନ୍ତି, କୁଣ୍ଡଲିନୀ ମଧ୍ୟ ନହୁଏଁ.

Q17. GSY ଅଭ୍ୟାସରେ କୁଣ୍ଡଲିନୀ ଜାଗ୍ରତ ହୋଇଛି କିପରି ଜାଣିବି?

Ans: କୁଣ୍ଡଲିନୀ ଜାଗ୍ରତ ହୁଲେ ଶରୀରରେ ଦିବ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତି, ଯୋଗ ଆସନ/କ୍ରିୟା, ଦିବ୍ୟ ଜ୍ୟୋତି/ଭବିଷ୍ୟତ୍‌ ଦର୍ଶନ, ଦୃଷ୍ଟିଭଙ୍ଗି/ବ୍ୟବହାର/ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱରେ ଇତିବାଚକ ପରିବର୍ତ୍ନ ଅନୁଭବ ହେବ। ଏଗୁଡ଼ିକ କୁଣ୍ଡଲିନୀ ଜାଗ୍ରତର ଚିହ୍ନ। ଅନ୍ୟ ସୂକ୍ଷ୍ମ ପରିବର୍ତ୍ନ ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ। ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଚିହ୍ନ ଖୋଜିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ନିଷ୍ଠା-ସମର୍ପଣରେ ଅଭ୍ୟାସ କରନ୍ତୁ.

Q18. GSY ଅଭ୍ୟାସ ପାଇଁ କୌଣସି ବିଶେଷ ଜୀବନଶୈଳୀ/ନିୟମ ଆବଶ୍ୟକ କି?

Ans: ନାହିଁ। ପୂର୍ବରୁ ଜୀବନଶୈଳୀ ଚାଲୁ ରଖିପାରିବେ.

Q19. GSY ରେ କୌଣସି ଯୋଗ ଅଭ୍ୟାସ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ କି?

Ans: ନାହିଁ। ଜାଗ୍ରତ କୁଣ୍ଡଲିନୀ ଅଭ୍ୟାସକର ପ୍ରୟାସ ନକରି ଯୋଗ ଆସନ/ଗତି ସୃଷ୍ଟି କରିବ.

Q20. ଗୁରୁଦେବଙ୍କ ଦୀକ୍ଷା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ କୌଣସି ପୋଶାକ ସଂହିତା ଅଛି କି?

Ans: ନାହିଁ। ଯାହା ଇଚ୍ଛା ପୋଶାକ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିପାରନ୍ତି.

Q21. ଗୁରୁଦେବଙ୍କୁ ଦୀକ୍ଷା ନେବା ପୂର୍ବରୁ GSY/ଯୋଗ ବିଷୟରେ ପଠନ/ଜ୍ଞାନ ଆବଶ୍ୟକ କି?

Ans: ନାହିଁ। ସୂର୍ଯ୍ୟ/ବାୟୁ/ବର୍ଷା ଭଳି GSY ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନିର୍ଭେଦରେ ଲାଭ ଦେଇଥାଏ.

Q22. ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ GSY ପରାମର୍ଶ ଦେଇପାରିବ କି? ଏହି ଗ୍ରନ୍ଥ କପିରାଇଟ୍‌ ଦ୍ୱାରା ସୀମିତ କି?

Ans: ହଁ, ପରାମର୍ଶ ଦେଇପାରିବେ। ନିଜ ଖର୍ଚ୍ଚା-ସାଧନରେ ଭାରତ/ବିଦେଶରେ GSY ପ୍ରଚାର କରିପାରିବେ। ଅନୁମତି ଆବଶ୍ୟକ ନାହିଁ। ଗୁରୁଦେବ ମୋତାନ୍‌ ଜ୍ଞାନ ପ୍ରଚାର କରନ୍ତି, ଅନ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ପାରିବେ.