- ଆରାମ ଦାୟକ ଅବସ୍ତାରେ ବସି ଯାଆନ୍ତୁ, ଆପଣ କୌଣସିଠାରେ କୌଣସି ସ୍ଥିତି ରେ ମଧ୍ୟ ବସିପାରନ୍ତି ।
- ଆସନ ଉପରେ, କାର୍ପେଟ ଓ ଭୂମି ଉପରେ ବସି ପାରିବେ ।
- ଯେଉଁ ମାନେ ବସିବା ପାଇଁ ଅକ୍ଷମ ଅଟନ୍ତି ସେମାନେ ଚେୟାର ବା ଖଟ ଉପରେ ବସିପାରନ୍ତି।
- ଯେଉଁ ମାନେ ରୋଗୀ ବା ବେମାରି ବା ବସିବାପାଇଁ ସକ୍ଷମ ନୁହନ୍ତି ସେମାନେ ଶୋଇ କରି ଧ୍ୟାନ କରିପାରିବେ।
- ଶରୀରକୁ ତିଳା କରି ବସନ୍ତୁ, ଶରୀରକୁ ସିଧା କରି ବସନ୍ତୁ ନାହିଁ ।
- ଶରୀରକୁ ଯଦି ଟାଇଟ୍ କରି ବସିବେ ତେବେ ଆପଣଙ୍କ ଧ୍ୟାନ/ମନ ଶରୀରର ଥକା ଲାଗିବା ଭାଗକୁ ଚାଲିଯିବ ।
- ଆରାମଦାୟକ ସ୍ଥିତିରେ ବସିଲେ ମନ ଶରୀର ଆଡ଼କୁ ଜିବନହିଁ ।
- ନିଜର ଆଖିକୁ ବନ୍ଦ କରନ୍ତୁ ଓ ଗୁରୁଦେବଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନରେ ସହାୟତା ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରନ୍ତୁ ।
- ଅଧିକାଂଶ ସାଧକ ବିନା ଆଲାର୍ମ ଲଗାଇ ପାଖା ପାଖି 15 ମିନିଟ୍ ପରେ ଧ୍ୟାନରୁ ବାହାରି ଆସିଯାଆନ୍ତି ।
- ଯଦି ଆରମ୍ଭରେ ସମୟର ସମସ୍ୟା ହୁଏ ତେବେ କିଛିଦିନ ପାଇଁ 15 ମିନିଟ୍ ର ଆଲାର୍ମ ଲଗାଇ ପାରନ୍ତି ।
- ଅଲାର୍ମ ବହୁତ କମ୍ ସାଉଣ୍ଡରେ ରଖନ୍ତୁ ଯେପରି ଅଲାର୍ମ ବାଜିଲେ ଧ୍ୟାନରୁ ସହଜ ରୂପରେ ବାହାରି ଆସିବେ ।
- ଗୁରୁଦେବଙ୍କ ଫଟୋ କୁ ସେତିକି ଡେରି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦେଖନ୍ତୁ ଯେପରି ଗୁରୁଦେବଙ୍କ ଚିତ୍ର ଆପଣଙ୍କୁ ମନେରହିଯିବ ।
- ତାପରେ ନିଜ ଆଖି ବନ୍ଦ କରନ୍ତୁ ଆଉ ମନେ ମନେ ଗୁରୁଦେବଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରନ୍ତୁ _ହେ ଗୁରୁଦେବ, ମୋତେ 15 ମିନିଟ୍ ପାଇଁ ଧ୍ୟାନରେ ସହାୟତା କରନ୍ତୁ ।
- ତାପରେ ଆଖି ବନ୍ଦକରି ହିଁ ଗୁରୁଦେବଙ୍କ ଚିତ୍ରକୁ ଦୁଇ ଭ୍ରୁଲତା ମଝିରେ (ତୃତୀୟ ନେତ୍ର) ଭାବନ୍ତୁ ।
- ଅର୍ଥାତ୍ ଆପଣଙ୍କୁ ଗୁରୁଦେବଙ୍କ ଚିତ୍ର କୁ ମଥାରେ କୋଉଠି ଭାବିବାର ଅଛି ।
- ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ ଆପଣ ଆପଣଙ୍କ କୌଣସି ସାଙ୍ଗ ବା ପ୍ରିୟଜନର ଫୋଟୋ ମନରେ ଭାବିଲେ, ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ସେହି ଚେହେରା ଆପଣଙ୍କ ମନରେ ଆସିଯାଏ ।
- ଏହି ଚେହେରା ମଥାର ଆଗ ଭାଗରେ ଆସିଯାଏ। ସେହି ପ୍ରକାର ଗୁରୁ ଦେବଙ୍କ ଚିତ୍ରକୁ ଭାବନ୍ତୁ ।
- ଗୁରୁଦେବଙ୍କ ଚିତ୍ର କୁ ଭାବି ମନେ ମନେ ପନ୍ଦର ମିନିଟ ପାଇଁ ଗୁରୁ ଦେବଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ଦିଆ ହୋଇଥିବା ମନ୍ତ୍ରକୁ ଜପ କରନ୍ତୁ ।
- ମନେ ମନେ ଜିଭ ଓ ଓଠକୁ ନ ହଲାଇ ମାନସିକ ଜପ କରନ୍ତୁ ।
- ମନ୍ତ୍ରର ସ୍ୱଷ୍ଟ ଓ ସଠିକ୍ ଉଚ୍ଚାରଣ ମଧ୍ୟମ ଗତିରେ ମନେ ମନେ କରନ୍ତୁ ।
- ବହୁତ୍ ଧିମା ଗତିରେ କରିଲେ ମନ ଏପଟ ସେପଟେ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଥାଏ । ଆଉ ବହୁତ୍ ତୀବ୍ର ଗତିରେ ଜପ କରିଲେ ଉଚ୍ଚାରଣ ଭୁଲ ହୋଇ ପାରେ ।
- ଏହିପରି ପନ୍ଦର ମିନିଟ୍ ପରେ ଆପଣ ନିଜେ ନିଜେ ଧ୍ୟାନ ରୁ ବାହାରକୁ ଆସିପାରିବେ ।
- ଧ୍ୟାନ ସମୟରେ ଆପଣଙ୍କୁ କିଛି ଶାରିରୀକ ଯୌଗିକ କ୍ରିୟା ଅନୁଭବ ହେଇପାରେ ।
- ଯେପରି ଆଗକୁ ପଛକୁ ଝୁକିବା, ମୁଣ୍ଡର ଆଗକୁ ପଛକୁ ହଲିଵା, ବା ବାମଡାହାଣ ହଲିବା, ପ୍ରାଣାୟମ ହେବା ତାଳି ବଜାଇବା, ମୁହଁରୁ ସବ୍ଦ ବାହାରିବା, ଆସନ, ମୁଦ୍ରା, ଆଦି ଲାଗିବା, କିଛି ଅନୁଭବ ହୋଇପାରେ ।
- ଏହା ଶରିରର ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁସାରେ ଆପେ ଆପେ ହୋଇଥାଏ ।
- ସାଧକକୁ ଏଗୁଡ଼ିକୁ ନିଜ ଇଛାରେ କରିବା ବା ରୋକିବାର ଇଛା ବଳାଇବା ଉଚିତ୍ ନୂହେ ।
- କିଛି ଲୋକଙ୍କୁ କମ୍ପନ, ପ୍ରକାଶ ବା ରଙ୍ଗ, ଦେଖା ଯାଇଥାଏ । ଏହା ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ମାର୍ଗ ଉପରେ ଆଗକୁ ଅଗ୍ରସର ହେବାର ସଙ୍କେତ ଅଟେ।
- ଯଦି ଆପଣଙ୍କୁ ଉପରୋକ୍ତ ମଧ୍ୟରୁ ଯେକୌଣସି ଅନୁଭବ ନଥାଏ, ତେବେ ଆପଣ ଏହା ଭାବନ୍ତୁ ନାହିଁ ଯେ ଆପଣଙ୍କର ଉନ୍ନତି ହେଉନାହିଁ ବୋଲି, ହୋଇପାରେ ଆପଣଙ୍କ ବିକାଶ ପାଇଁ ସେ ଅନୁଭବ ଗୁଡିକର ଆବଶ୍ୟକ ପଡିନ ପାରେ ।
- ଏହି ଧ୍ୟାନ ଦିନରେ ଦୁଇଥର ସକାଳ ଓ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ପନ୍ଦର – ପନ୍ଦର ମିନିଟ୍ ପାଇଁ କରିବାକୁ ପଡିବ ଆଉ ବାକି ସମୟ ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ନାମ ଜପ କରିବାର ଅଛି ।
* ଧ୍ୟାନ ସମୟରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କଥାଗୁଡ଼ିକ
- ନିଶ୍ଚିତ କରନ୍ତୁ ଯେ ଆପଣ ସୁଖରେ ଓ ଶିତଳ ଅଛନ୍ତି, କାରଣ ଏହା ଜାଗ୍ରତ କୁଣ୍ଡଲିନୀ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ ବିଭିନ୍ନ ଯୋଗ ଆସନ, କ୍ରିୟା, ବନ୍ଧ, ମୁଦ୍ରା ଓ ପ୍ରାଣାୟାମକୁ ବାଧାହୀନ ଭାବେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ରରେ ଘଟିବାକୁ ଦେବ।
- ଧ୍ୟାନ ସମୟରେ ଆଖି ବନ୍ଦ ରଖନ୍ତୁ।
- ଧ୍ୟାନ ଦିନର ଯେକୌଣସି ସମୟରେ ଓ ଯେଉଁଠାରେ ଯୋଗ୍ୟ ଲାଗେ ସେଠାରେ କରାଯାଇପାରେ। ଯେକୌଣସି ଦିଗକୁ ମୁହଁ ଦେଇପାରନ୍ତି।
- ଖାଲି ପେଟରେ କିମ୍ବା ଭୋଜନ ପରେ ଦୁଇ ଘଣ୍ଟା ପରେ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତୁ। ଭୋଜନ ପରେ ତୁରନ୍ତ ଧ୍ୟାନ କରିଲେ ଘୁମ୍ ଆସିଯିବ ଓ ଧ୍ୟାନ ମଧ୍ୟରେ ଥୋଇଯିବାର ସମ୍ଭାବନା। ଧ୍ୟାନ ପୂର୍ବରୁ ଖାଇଥିଲେ ତୀବ୍ର ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଯୋଗ କ୍ରିୟା ବାକ୍ୟ ଅସୁବିଧା କରିପାରେ।
- ଯଦି ୧୫ ମିନିଟ୍ ଧ୍ୟାନରେ ଆଜ୍ଞାଚକ୍ରରେ ଗୁରୁଦେବଙ୍କ ଚିତ୍ର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କାଳରେ ଚିନ୍ତା କରିପାରୁ ନ ଥାଏ, ଚିନ୍ତା ନକରନ୍ତୁ। କିଛି ମିନିଟ୍ ଚିତ୍ର ଚିନ୍ତା କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତୁ। ତା’ପରେ ଚିତ୍ର ମ୍ୟଳାଇଗଲେ ଆଜ୍ଞାଚକ୍ରରେ ଧ୍ୟାନ ରଖି ମନ୍ତ୍ର ଜପ ଚାଲୁ ରଖନ୍ତୁ।
- ଧ୍ୟାନ ସମୟରେ ଚିନ୍ତା ଆସିବା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ୱାଭାବିକ। ଦିନଭର ଯତବା ଅଧିକ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରିବେ, ମନ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଅଭ୍ୟାସରେ ତତ୍ପର ହେବ। ଏହାର ଫଳରେ ଧ୍ୟାନ ସମୟରେ ଚିନ୍ତା ପରିଶୁତ୍ତି ଦେବ ନାହିଁ। ଚିନ୍ତା ଆସିଲେ ଧ୍ୟାନ ଭାଙ୍ଗନ୍ତୁ। ଚାଲୁ ରଖନ୍ତୁ, ମନ କିଛିକାଳରେ ଶାନ୍ତ ହେବ। ନିୟମିତ ଅଭ୍ୟାସରୁ ଧ୍ୟାନଶକ୍ତି ମଧ୍ୟ ବଢ଼ିବ।
- ଧ୍ୟାନ ସମୟରେ ଶରୀରରେ କମ୍ପନ, ରiଦ୍ଧିରୀ ସ୍ପାଇନାଲ୍ କଲମ୍ ଧରି ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହ ଅନୁଭବ, ଘୁରୁଅଣା, ଆଗକୁ/ପଛକୁ ଝୁକିବା, ଭୂମିରେ ଗଳାଇବା, ମସ୍ତକର ତୀବ୍ର ଗତି, ତାଳି, ଚିତ୍କାର, କାନ୍ଦଣା, ହସିବା, ଗାଉଁବା ଆଦି ଅନୁଭବ ହୋଇପାରେ। ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଆଲୋକ ଦେଖା, ସୁଗନ୍ଧ ଅନୁଭବ, ଘଣ୍ଟା ଧ୍ୱନି କିମ୍ବା ଢୋଲ୍/ଥଣ୍ଡା ଶବ୍ଦ ଶୁଣିବା ହୋଇପାରେ। ବିରଳ ଘଟଣାରେ ବନ୍ୟା/ଭୂମିକମ୍ପ ଭଳି ଭୟଙ୍କର ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖାଯାଇପାରେ। ଉତ୍ସାହ, ଆନନ୍ଦ କିମ୍ବା ଭୟରୁ ଧ୍ୟାନ ଭାଙ୍ଗନ୍ତୁ। ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତି କୁଣ୍ଡଲିନୀ ଶରୀର-ମନ ଶୁଦ୍ଧିକରଣ, ରୋଗ/ମଦ୍ୟପାନରୁ ମୁକ୍ତି ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଅଗ୍ରଗତି ପାଇଁ ଏହି ଅନୁଭବ ଦେଉଛନ୍ତି।
- ଯଦି ଉପରୋକ୍ତ ଯୋଗ ଗତି କିମ୍ବା ଅନୁଭବ ନ ହୁଏ, ଧ୍ୟାନ ଭାଙ୍ଗନ୍ତୁ। ଏହି ଅନୁଭବର ଅଭାବ ଅର୍ଥାତ୍ ଆପଣ ଅଗ୍ରଗତି ପାଇନାହାନ୍ତି ନୁହେଁ। କେତେକ ସମୟରେ ନିୟମିତ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଅଭ୍ୟାସର କିଛି ଦିନ/ମାସ ପରେ ଏହା ଆରମ୍ଭ ହୁଏ।
- ଦିନରେ ଅତି କମରେ ଦୁଇ ଥାଲି ଧ୍ୟାନ ଅଗ୍ରଗତିର চାବି।
- ମନ୍ତ୍ରଜପ ନକରି ଧ୍ୟାନ କରିଲେ କୌଣସି ଫଳାଫଳ ମିଳିବ ନାହିଁ। ଧ୍ୟାନ ସମୟରେ ମନ୍ତ୍ରଜପ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।
- ମନ୍ତ୍ର ଦିନରାତି ଜପ କରନ୍ତୁ। ଅର୍ଥାତ୍ ଦାନ୍ତ ମାଜିବା, କୁଞ୍ଚିତ୍ କରିବା, ନହାଇବା, ବ୍ରେକଫାଷ୍ଟ୍/ଖିରା/ସ୍ନାକ୍ସ୍/ରାତିର ଭୋଜନ, ବସ୍/ଟ୍ରେନ୍/ଗାଡ଼ିରେ ଅଫିସ୍ ଯିବା, ଅଫିସ୍/କ୍ଷେତ୍ରରେ କାମ କରିବା କିମ୍ବା ଘରେ ଟିଭି ଦେଖିବା ସମୟରେ ଜପ କରନ୍ତୁ। ସଂକ୍ଷେପରେ, ଯତବା ସମ୍ଭବ ନିରନ୍ତର ମନ୍ତ୍ରଜପ କରନ୍ତୁ।
- ଯଦି କାହାଡ଼ି ସହ କଥା ହେଉଥିବା ମନ୍ତ୍ରଜପ କରିବା କଷ୍ଟକର ଲାଗେ, କଥାବାର୍ତ୍ତା ସମାପ୍ତ ହେବା ପରେ ପୁନର୍ବାର ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତୁ।
- ମନ୍ତ୍ରଜପ ନୀରବ (ମାନସିକ) ଭାବେ ଜିହ୍ୱା-ଓଷ୍ଠ ନଚଳାଇ କରାଯାଏ, ତେଣୁ ଏହା ସାମାଜିକ ଅସୁବିଧା ସୃଷ୍ଟି କରିବ ନାହିଁ। ଅଫିସ୍/ବାହାରେ/ଘରେ କାହାଣିକୁ ବିରକ୍ତି ଦେବ ନାହିଁ।
- ଏଭଳି ୪-୫ ସପ୍ତାହ ନିରନ୍ତର ମନ୍ତ୍ରଜପ କଲେ ଜପ ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ହୁଏ। ଏହି ଅବସ୍ଥାକୁ ଅଜପା ଜପ କୁହାଯାଏ—ଅଭ୍ୟାସକର କୌଣସି ପ୍ରୟାସ ନକରି ହେଉଥିବା ଜପ। ଏହି ସ୍ତରରେ ପହଞ୍ଚିଲେ ମନ୍ତ୍ରଜପ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ନାହିଁ; ଗୁରୁ ଆପଣଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ଏହି କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି।
