हिन्दु धर्म के हो?
गुरु सियागले २००० मा दिएको प्रवचनबाट हिन्दु धर्मको अंश:
“हिन्दु धर्म के हो? यदि कसैले हामीलाई यो प्रश्न सोध्छ भने, हामी भन्छौं हामी हिन्दु हौं। तर हिन्दु हुनुको सच्चा अर्थ के हो भनेर व्याख्या गर्न सक्दैनौं। हिन्दु हुनु भनेको पूर्ण विकसित मानव हुनु हो। मलाई थाहा छ, आज यस्तो छैन। तर हाम्रो धार्मिक दर्शनले हिन्दु धर्म पालन गर्नेको अर्थ यसरी व्याख्या गर्छ। यो अद्वैत (अद्वैत) दर्शन हो जुन हामीले मात्र विश्वलाई उपहार दिएका छौं। अन्य सबै धर्महरू द्वैतमा आधारित छन् जसको अर्थ ईश्वर र मानव दुई फरक इकाई हुन्। तिनीहरू भन्छन् कि मानवले ईश्वरलाई प्रत्यक्ष अनुभव र बोध गर्न असम्भव छ। तर ईश्वरलाई प्रत्यक्ष अनुभव र बोध गर्नु नै हिन्दु दर्शनको अन्तिम लक्ष्य हो। ईश्वर बोध बिना मानव जीवन पूर्ण हुँदैन।
“प्रश्न यो हो: यदि अद्वैत दर्शनले मानवको पूर्ण विकासको सम्भावना दिन्छ भने, यसलाई व्यावहारिक रूपमा बोध गर्ने प्रक्रिया वा विधि के हो? हिन्दु धर्मले मात्र यो प्रक्रिया निर्धारण गर्छ। यो भन्छ कि मानव एउटै जीवनमा दुई पटक जन्मिन्छ। अभिभावकबाट जैविक जन्म उनको पहिलो, शारीरिक जन्म हो। जब ऊ गुरुसँग भेट्छ र आध्यात्मिक जीवनमा दीक्षा लिन्छ, यो मानवको दोस्रो, आध्यात्मिक जन्म हो। (गुरुको मार्गदर्शनमा आध्यात्मिक अभ्यास अद्वैत तत्त्वको व्यावहारिक अनुभव गर्ने प्रक्रिया हो)। जब कसैले सिद्ध योग दीक्षा लिन्छ र आध्यात्मिक मार्ग पालन गर्छ, शिष्य अन्ततः आत्म-साक्षात्कार प्राप्त गर्छ—स्वरूप बोध। शिष्यले आफ्नो सच्चा स्वरूप बोध गर्छ (भौतिक रूपमा व्यक्तिगत स्वरूप ठान्नेभन्दा स्पष्ट रूपमा फरक)।
“आज, आत्म-साक्षात्कारको दार्शनिक अवधारणाको किताबी ज्ञानले हामीलाई सबैलाई गुरुतर्फ धकेलेको छ अद्वैत तत्त्व व्यावहारिक अनुभव गर्न। तर हामीले गुरु दीक्षा अघि र पछि मानसिक संरचना, व्यवहार र दैनिक जीवनशैलीमा कुनै भिन्नता पाउँदैनौं।
तर यसको अर्थ हिन्दु अवधारणा—एउटै जीवनमा दुई पटक जन्म”—कसैको कल्पनाको उपज हो भन्ने होइन। यो वास्तविकता हो (यदि गुरु साँच्चै जागृत व्यक्ति हो जसले शिष्यमा आध्यात्मिक रूपान्तरण ल्याउन सक्छ)। हिन्दु धर्म साँच्चै मानवजातिका लागि विश्वव्यापी धर्म हो। मेरा शिष्यहरू विभिन्न जाति, वर्ण, धर्म, राष्ट्रियता र धर्मका छन्। मानिसहरूका पृष्ठभूमि फरक हुन सक्छन् तर उनीहरूको शारीरिक संरचना उस्तै छ। त्यसैले, फरक पृष्ठभूमि भए पनि उनीहरूले उस्तै आध्यात्मिक रूपान्तरण भोग्छन्। हिन्दु दर्शनले धार्मिक रूपान्तरण वा प्रचारमा विश्वास गर्दैन। यो भित्री परिवर्तन, व्यक्तिमा रूपान्तरणको कुरा गर्छ (बाहिरी परिवर्तन होइन जस्तो एक धर्मबाट अर्कोमा सर्नेमा हुन्छ)। म अन्य धर्मका मानिसहरूलाई भन्छु, ‘आफ्नो धर्म नछोड, तर मैले देखाउने व्यावहारिक विधि पालन गर तिम्रो आन्तरिक ऊर्जा जागृत गर्न र जीवन रूपान्तरण गर्न।’”
